Getaltheorie: verschil tussen versies

Ga naar: navigatie, zoeken
(fODDswdP)
Regel 1: Regel 1:
  http://www.blogofascists.com/life-insurance-quotes.htm life insurance quotes 584 http://www.word-web-design.com/life_insurance_quotes.html franklin life insurance 100498 http://www.blogofascists.com/auto-insurance-quotes.htm car insurance in florida rpv
+
Getaltheorie wordt gegeven door prof. Jan Denef aan 3BW/MW
 +
 
 +
== Examen September 2010 ==
 +
 
 +
[[Media:ExamenGetaltheorieAug2010.pdf|Getaltheorie September 2010]]
 +
 
 +
== Examen juni 2010 ==
 +
 
 +
[[Media:ExamenGetaltheorie2010.pdf|Getaltheorie 2010]]
 +
# Theorie-vraag, mondeling te verdedigen.
 +
## In het bewijs van de reciprociteitswet van Gauss, op pagina 26, de voorlaatste regel, staat er "De te bewijzen gelijkheid volgt nu direct.". Leg dat in detail uit.
 +
## Aangaande Eigenschap 6.44, op pagina 37: bewijs in detail waarom <math>\mathbb{Q}</math> dicht ligt in <math>\mathbb{Q}_p</math>. (Dat wordt in de cursustekst niet volledig uitgelegd.)
 +
# Zij p een oneven priemgetal en q>1 het kleinste kwadratisch nonresidu modulo p. Toon aan dat q priem is, en dat <math>q < \sqrt{p}+1</math>.
 +
# Zij m>1 een natuurlijk getal waarvoor geldt dat <math>\mathbb{Z}_m^\times</math> niet cyclisch is. Toon aan dat <math>a^{\frac{\varphi(m)}{2}}\equiv 1\ \text{mod }m</math> voor elke <math>a\in\mathbb{Z}</math> met <math>\text{ggd}(a,m)=1</math>.
 +
# Beschrijf alle gehele oplossingen van <math>x^2-2x-6y^2 = 9</math>, zodanig dat elke oplossing precies eenmaal voorkomt in je beschrijving.
 +
# Zij a>2 een oneven kwadraatvrij geheel getal. We ontbinden a in priemfactoren als <math>a = r_1r_2\cdots r_m</math>. Zij <math>q_1,q_2,\ldots,q_k</math> onderling verschillende oneven priemgetallen zodanig dat <math>\left(\frac{a}{q_i}\right) = -1</math> voor elke i. Kies tenslotte <math>c\in\mathbb{Z}</math> zodat <math>\left(\frac{c}{r_m}\right) = -1</math> en neem b>1 als oplossing van het stelsel van volgende k+1+m congruenties
 +
<math>\left\{\begin{array}{ll} x \equiv 1\ \text{mod }q_i & \text{voor }i = 1,\ldots,k \\ x \equiv 1\ \text{mod }4 & \\ x \equiv 1\ \text{mod }r_i & \text{voor }i = 1,\ldots,m-1 \\ x \equiv c\ \text{mod }r_m & \end{array}\right.</math>
 +
 
 +
Toon aan dat b een priemfactor p heeft waarvoor geldt dat <math>\left(\frac{a}{p}\right) = -1</math> en leid hieruit af dat er oneindig veel priemgetallen q bestaan met <math>\left(\frac{a}{q}\right) = -1</math>.
 +
 
 +
Voor de ongelijkheid in vraag (2) kon een hint gevraagd worden: Bekijk de rij <math>q,2q,\ldots,(q-1)q</math>.
 +
 
 +
== Examen van 2009 ==
 +
 
 +
Dit jaar waren er 6 vragen. De eerste drie waren mondeling te verdedigen, de andere 3 schriftelijk.  Na ongeveer een uur moest de eerste afgegeven worden.  Indien hij daar vragen bij had riep hij je bij hem en mocht je, indien je er al mee klaar was, de tweede en derde vraag ook meenemen.  In principe hadden we 4u en 45 minuten de tijd maar hier zijn nog 45 extra minuten bijgekomen
 +
#(5pt) Theorie:
 +
## Onderaan blz 61 van de cursus staat "<math>\mbox{N}(s)</math> is een factor van <math>\mbox{N}(p)=p^2</math> dus <math>\mbox{N}(s)</math>=p". Leg dit uit.
 +
## In eig 6.3.3. staat dat <math>\mathbf{Z}_p</math> gesloten is in <math>\mathbb{Q}_p</math>.  Bewijs dit.
 +
##Is <math>\{n^2|n\in\mathbb{N}\}</math> gesloten in <math>\mathbb{Q}_p</math>?
 +
#(3pt) Zij <math>f(x)</math> een veelterm in <math>\mathbb{Z}[x]</math>. We noemen een priemgetal p een priemdeler van <math>f(x)</math> indien er een <math>n \in \mathbb{N}</math> bestaat zodat p een deler is van f(n).
 +
## Bepaal de priemdelers van <math>x^2+1</math> en <math>x^2-2</math>.
 +
## Toon aan dat elke priemdeler van <math>x^4-x^2+1</math> congruent is met 1 modulo 12.
 +
#(3pt) Vind alle oplossingen van <math>x^4+2x+36 \equiv 0 \mbox{ mod } 875 </math>.
 +
#Zij p>5 een priemgetal.
 +
##Bewijs dat 2, 5 of 10 een kwadratisch residu is modulo p
 +
##Gebruik dit om aan te tonen dat er steeds twee opeenvolgende natuurlijke getallen (niet deelbaar door p) kwadratisch residu zijn modulo p
 +
#Er was een bewijs gegeven van een stelling (er zijn oneindig veel p zodat a een kwadratisch niet-residu is modulo p) met bijna elke zin schuingedrukt, je moet de schuingedrukte zinnen verklaren.
 +
# Vind alle gehele oplossingen van de vergelijking <math>x^2 + y^2 = z^3</math> waarbij x en y relatief priem zijn en waarbij x en y verschillende pariteit hebben. Dat wil zeggen: x is even en y is oneven of vice-versa. Geef een gesloten formule voor de oplossingen.
 +
 
 +
== Examen van 23 juni 2008 ==
 +
 
 +
# Theorie:
 +
## Bewijs de laatste congruentie in lemma 4.6.3
 +
## (Eigenschap 6.3.4) Bewijs dat <math>\sum_{i=r}^{\infty}{c_i}</math> met <math>c_i \in \mathbb{Q}_p</math>, <math>r \in \mathbb{Z}</math> convergeert naar een element in <math>\mathbb{Q}_p</math> indien <math>\lim_{i\rightarrow\infty}{c_i} = 0</math>.
 +
# Neem <math>p \equiv 3 \pmod{8}</math> met <math>p</math> priem en <math>q = (p-1)/2</math> ook priem. Is q altijd een kwadratisch residu modulo p?
 +
# Beschouw <math>F_n = 2^(2^n)+1</math>, het n-de Fermat-getal. Beschouw een <math>k > 2</math>, onderling ondeelbaar met $F_n$. Bewijs:<math>k^{\frac{F_n-1}{2}} \equiv -1 \pmod{F_n} \Longleftrightarrow F_n </math> is priem en <math>\left(\frac{k}{F_n}\right) = -1</math>
 +
# Toon aan dat het Hasse-principe van toepassing is op de volgende vergelijking: <math>x^2 + 2xz^2 + z^4 + 3y^2 = q</math> met q priem waarbij de oplossingen <math>(x,y,z)</math> in <math>\mathbb{Q}</math> moeten liggen. Bereken vervolgens de q waarvoor de bovenstaande vergelijking een oplossing heeft.
 +
# Zoek de gehele oplossingen van <math>x^2 - 11 y^2 = 5</math>
 +
 
 +
== Examen van 9 juni 2008 ==
 +
# (Mondeling te verdedigen.)
 +
## In het bewijs van stelling 3.1.1: leg uit waarom R(t) coefficiënten in <math>\mathbb{Z}</math> heeft.
 +
## In het bewijs van stelling 6.1.3, de vierde regel van het bewijs: leg uit waarom <math>\varphi_2(a_2) = a_1</math>.
 +
# (Mondeling te verdedigen.) Toon aan dat 5 nooit een kwadratisch residu is modulo een priemgetal p van de vorm <math>p = 6^n + 1</math> (waarbij <math>n \in \mathbb{N}</math> en <math>n \geq 1</math>).
 +
# Zij <math>n := 3^{100} + 2</math>. Stel dat je weet dat <math>x^2 - 53</math> geen wortels heeft in <math>\mathbb{Z}_n</math>. Toon aan dat n niet priem is.
 +
# Zij P een verzameling van priemgetallen en <math>\pi: P \to \mathbb{Z}</math> een willekeurige afbeelding. Dan bestaat er een rij <math>(a_n)_n</math> in <math>\mathbb{Z}</math> zodat <math>\forall p \in P: (a_n)_n \mbox{ convergeert naar } \pi(p) \mbox{ in } \mathbf{Z}_p</math>. Toon dit aan. Eventueel kan je eerst met P eindig proberen.
 +
# Zij R de ring van de algebraische gehelen van <math>\mathbb{Q}\left(\sqrt{2/3}\right)</math>. Bepaal de verzameling van alle eenheden van R. Wees nauwkeurig in je bewijs.
 +
 
 +
== Examen van 29 juni 2007 ==
 +
 
 +
# Werk de volgende citaten uit de cursustekst heel nauwkeurig uit:
 +
## Algoritme 4.1.7 op pagina 15: ''De kans dat <math>\frac{c + b}{c - b}</math> geen kwadraat is in <math>\left(\mathbb{Z}/p\mathbb{Z}\right)^*</math> is minstens 1/2, aangezien de afbeelding <math>c \mapsto \frac{c + b}{c - b}</math> een bijectie is van <math>\left(\mathbb{Z}/p\mathbb{Z}\right)^* \setminus \{-b,b\}</math> naar <math>\left(\mathbb{Z}/p\mathbb{Z}\right)^* \setminus \{-1,1\}</math>.''
 +
## Eigenschap 6.3.5 op pagina 38: ''Dit is onafhankelijk van de keuze van <math>n</math> en <math>m</math> omdat de te bewijzen beweringen gelden voor de <math>p</math>-adische gehelen in <math>\mathbb{N}</math>.''
 +
## Eigenschap 8.5.1 op pagina 64: ''Omdat <math>\mathbb{Z} + \sqrt{-2}\mathbb{Z}</math> een uniek factorizatiedomein is, en omdat <math>y + \sqrt{-2}</math> en <math>y - \sqrt{-2}</math> onderling ondeelbaar zijn, volgt uit <math>\left(y + \sqrt{-2}\right)\left(y - \sqrt{-2}\right) = x^3</math> dat <math>y +\sqrt{-2}</math> het product is van de derde macht van een element van <math>\mathbb{Z} + \sqrt{-2}\mathbb{Z}</math> en een eenheid in <math>\mathbb{Z} + \sqrt{-2}\mathbb{Z}</math>.''
 +
# Noteer met <math>V</math> de verzameling van alle natuurlijke getallen die op "2007" eindigen in hun decimale voorstelling. Bepaal alle priemgetallen <math>p</math> zodat de verzameling <math>V</math> dicht is in <math>\mathbb{Z}_p</math>, de ring van de <math>p</math>-adische gehelen met de <math>p</math>-adische metriek.
 +
# Zij <math>p</math> een willekeurig priemgetal. We noemen <math>X \in \mathbf{Z}_p</math> de Teichmüller lift van <math>x \in \mathbb{F}_p</math> (het veld met <math>p</math> elementen) indien het beeld van <math>X</math> in <math>\mathbb{F}_p</math> gelijk is aan <math>x</math> en <math>X^p = X</math>.
 +
## Bewijs dat elke <math>a \in \mathbb{F}_p</math> een unieke Teichmüller lift <math>A</math> heeft.
 +
## Stel <math>p = 5</math> en <math>a = \bar{2}</math>. Bepaal de waarde van <math>A</math> modulo 125.
 +
# Deze vraag bestaat uit drie deeltjes:
 +
## Zij <math>p</math> priem. Bewijs dat <math>\left(\frac3p\right) = (-1)^{\left[\frac{p}{3}\right] - \left[\frac{p}{6}\right]}</math>, met <math>[x]</math> het grootste geheel getal kleiner dan of gelijk aan <math>x</math>.
 +
## Zij <math>m \neq 0</math> een geheel getal. Bewijs dat <math>12m^2 - 1</math> een priemdeler <math>p</math> heeft met <math>p \equiv 11 \pmod{12}</math>.
 +
## Bewijs dat er oneindig veel priemgetallen <math>p</math> bestaan met <math>p \equiv 1 \pmod{3}</math>. (Hint: wanneer is <math>\left(\frac{-3}{p}\right) = 1</math>?)
 +
# Beschouw voor een gegeven priemgetal <math>p</math> de vergelijking <math>x^2 - xy + 2y^2 = p</math>.
 +
## Bewijs dat de vergelijking een gehele oplossing <math>(x,y)</math> heeft als <math>p \equiv 1 \pmod{7}</math>.
 +
## Bepaal alle gehele oplossingen <math>(x,y)</math> voor <math>p = 29</math>.
 +
 
 +
== Examen van 23 juni 2006 (NIET MEER RELEVANT) ==
 +
 
 +
# gegeven een getal <math>p = 3 \bmod 4</math>, <math>q = 2p+1</math>, <math>q</math> is priem.<br />Bewijs: <math>q | 2^p - 1</math>
 +
# Beschrijf met één congruentierelatie alle priemgetallen p, die in decimale schrijfwijze niet eindigen op 1 of 6, en waarvoor <math>\mathbb{Z}_p</math> volgende eigenschappen heeft:
 +
#* Er bestaat een getal a dat a+1 als multiplicatieve inverse heeft.
 +
#* Er bestaan getallen a en b die zowel elkaars multiplicatieve als additieve inverse zijn.
 +
#* Er bestaat een getal <math>x \in \mathbb{Z}_p^x</math> waarvan de derde macht gelijk is aan het drievoud.
 +
# Neem E het ontbindingsveld van de veelterm <math>x^3+5 \in \mathbb{Q}[x]</math><br />Bewijs: <math>E = \mathbb{Q}(\sqrt{-3}, \sqrt[3]{5})</math><br />Met welke gekende groep is de Galois-groep van E over <math>\mathbb{Q}</math> isomorf?<br />Beschrijf ten slotte alle tussenvelden tussen E en <math>\mathbb{Q}</math> met behulp van een primitief element.
 +
# Gegeven: E is een eindige normale velduitbreiding van F.<br /><math>V_E \subset E[x]</math> is een vectorruimte over E, die gesloten is onder de actie van Gal(E,F), d.w.z.<br /><math>f^{\sigma} \in V_E\ \ \forall f \in V_E, \sigma \in Gal( E, F)</math><br />Stel <math>V_F = V_E \cap F[x]</math>.<br />Bewijs dat een F-basis van <math>V_F</math> ook een E-basis is van <math>V_E</math>
 +
   
 +
[[Categorie:mw]]
 +
[[categorie:3bw]]

Versie van 23 mrt 2011 om 23:29

Getaltheorie wordt gegeven door prof. Jan Denef aan 3BW/MW

Examen September 2010

Getaltheorie September 2010

Examen juni 2010

Getaltheorie 2010

  1. Theorie-vraag, mondeling te verdedigen.
    1. In het bewijs van de reciprociteitswet van Gauss, op pagina 26, de voorlaatste regel, staat er "De te bewijzen gelijkheid volgt nu direct.". Leg dat in detail uit.
    2. Aangaande Eigenschap 6.44, op pagina 37: bewijs in detail waarom dicht ligt in . (Dat wordt in de cursustekst niet volledig uitgelegd.)
  2. Zij p een oneven priemgetal en q>1 het kleinste kwadratisch nonresidu modulo p. Toon aan dat q priem is, en dat .
  3. Zij m>1 een natuurlijk getal waarvoor geldt dat niet cyclisch is. Toon aan dat voor elke met .
  4. Beschrijf alle gehele oplossingen van , zodanig dat elke oplossing precies eenmaal voorkomt in je beschrijving.
  5. Zij a>2 een oneven kwadraatvrij geheel getal. We ontbinden a in priemfactoren als . Zij onderling verschillende oneven priemgetallen zodanig dat voor elke i. Kies tenslotte zodat en neem b>1 als oplossing van het stelsel van volgende k+1+m congruenties

Toon aan dat b een priemfactor p heeft waarvoor geldt dat en leid hieruit af dat er oneindig veel priemgetallen q bestaan met .

Voor de ongelijkheid in vraag (2) kon een hint gevraagd worden: Bekijk de rij .

Examen van 2009

Dit jaar waren er 6 vragen. De eerste drie waren mondeling te verdedigen, de andere 3 schriftelijk. Na ongeveer een uur moest de eerste afgegeven worden. Indien hij daar vragen bij had riep hij je bij hem en mocht je, indien je er al mee klaar was, de tweede en derde vraag ook meenemen. In principe hadden we 4u en 45 minuten de tijd maar hier zijn nog 45 extra minuten bijgekomen

  1. (5pt) Theorie:
    1. Onderaan blz 61 van de cursus staat " is een factor van dus =p". Leg dit uit.
    2. In eig 6.3.3. staat dat gesloten is in . Bewijs dit.
    3. Is gesloten in ?
  2. (3pt) Zij een veelterm in . We noemen een priemgetal p een priemdeler van indien er een bestaat zodat p een deler is van f(n).
    1. Bepaal de priemdelers van en .
    2. Toon aan dat elke priemdeler van congruent is met 1 modulo 12.
  3. (3pt) Vind alle oplossingen van .
  4. Zij p>5 een priemgetal.
    1. Bewijs dat 2, 5 of 10 een kwadratisch residu is modulo p
    2. Gebruik dit om aan te tonen dat er steeds twee opeenvolgende natuurlijke getallen (niet deelbaar door p) kwadratisch residu zijn modulo p
  5. Er was een bewijs gegeven van een stelling (er zijn oneindig veel p zodat a een kwadratisch niet-residu is modulo p) met bijna elke zin schuingedrukt, je moet de schuingedrukte zinnen verklaren.
  6. Vind alle gehele oplossingen van de vergelijking waarbij x en y relatief priem zijn en waarbij x en y verschillende pariteit hebben. Dat wil zeggen: x is even en y is oneven of vice-versa. Geef een gesloten formule voor de oplossingen.

Examen van 23 juni 2008

  1. Theorie:
    1. Bewijs de laatste congruentie in lemma 4.6.3
    2. (Eigenschap 6.3.4) Bewijs dat met , convergeert naar een element in indien .
  2. Neem met priem en ook priem. Is q altijd een kwadratisch residu modulo p?
  3. Beschouw , het n-de Fermat-getal. Beschouw een , onderling ondeelbaar met $F_n$. Bewijs: is priem en
  4. Toon aan dat het Hasse-principe van toepassing is op de volgende vergelijking: met q priem waarbij de oplossingen in moeten liggen. Bereken vervolgens de q waarvoor de bovenstaande vergelijking een oplossing heeft.
  5. Zoek de gehele oplossingen van

Examen van 9 juni 2008

  1. (Mondeling te verdedigen.)
    1. In het bewijs van stelling 3.1.1: leg uit waarom R(t) coefficiënten in heeft.
    2. In het bewijs van stelling 6.1.3, de vierde regel van het bewijs: leg uit waarom .
  2. (Mondeling te verdedigen.) Toon aan dat 5 nooit een kwadratisch residu is modulo een priemgetal p van de vorm (waarbij en ).
  3. Zij . Stel dat je weet dat geen wortels heeft in . Toon aan dat n niet priem is.
  4. Zij P een verzameling van priemgetallen en een willekeurige afbeelding. Dan bestaat er een rij in zodat . Toon dit aan. Eventueel kan je eerst met P eindig proberen.
  5. Zij R de ring van de algebraische gehelen van . Bepaal de verzameling van alle eenheden van R. Wees nauwkeurig in je bewijs.

Examen van 29 juni 2007

  1. Werk de volgende citaten uit de cursustekst heel nauwkeurig uit:
    1. Algoritme 4.1.7 op pagina 15: De kans dat geen kwadraat is in is minstens 1/2, aangezien de afbeelding een bijectie is van naar .
    2. Eigenschap 6.3.5 op pagina 38: Dit is onafhankelijk van de keuze van en omdat de te bewijzen beweringen gelden voor de -adische gehelen in .
    3. Eigenschap 8.5.1 op pagina 64: Omdat een uniek factorizatiedomein is, en omdat en onderling ondeelbaar zijn, volgt uit dat het product is van de derde macht van een element van en een eenheid in .
  2. Noteer met de verzameling van alle natuurlijke getallen die op "2007" eindigen in hun decimale voorstelling. Bepaal alle priemgetallen zodat de verzameling dicht is in , de ring van de -adische gehelen met de -adische metriek.
  3. Zij een willekeurig priemgetal. We noemen de Teichmüller lift van (het veld met elementen) indien het beeld van in gelijk is aan en .
    1. Bewijs dat elke een unieke Teichmüller lift heeft.
    2. Stel en . Bepaal de waarde van modulo 125.
  4. Deze vraag bestaat uit drie deeltjes:
    1. Zij priem. Bewijs dat , met het grootste geheel getal kleiner dan of gelijk aan .
    2. Zij een geheel getal. Bewijs dat een priemdeler heeft met .
    3. Bewijs dat er oneindig veel priemgetallen bestaan met . (Hint: wanneer is ?)
  5. Beschouw voor een gegeven priemgetal de vergelijking .
    1. Bewijs dat de vergelijking een gehele oplossing heeft als .
    2. Bepaal alle gehele oplossingen voor .

Examen van 23 juni 2006 (NIET MEER RELEVANT)

  1. gegeven een getal , , is priem.
    Bewijs:
  2. Beschrijf met één congruentierelatie alle priemgetallen p, die in decimale schrijfwijze niet eindigen op 1 of 6, en waarvoor volgende eigenschappen heeft:
    • Er bestaat een getal a dat a+1 als multiplicatieve inverse heeft.
    • Er bestaan getallen a en b die zowel elkaars multiplicatieve als additieve inverse zijn.
    • Er bestaat een getal waarvan de derde macht gelijk is aan het drievoud.
  3. Neem E het ontbindingsveld van de veelterm
    Bewijs:
    Met welke gekende groep is de Galois-groep van E over isomorf?
    Beschrijf ten slotte alle tussenvelden tussen E en met behulp van een primitief element.
  4. Gegeven: E is een eindige normale velduitbreiding van F.
    is een vectorruimte over E, die gesloten is onder de actie van Gal(E,F), d.w.z.

    Stel .
    Bewijs dat een F-basis van ook een E-basis is van